VELIKI JUBILEJ PISMENOSTI: Svečano obilježeno 500 godina štamparije u Goraždu, svetionika srpske kulturne baštine i identiteta na ovim prostorima

???? ???????, 28. ????????? /????/ - ?????? ??????? ???? ????????? ??????? ?? ?? ?? ????? ????????? ????? ??? ?? ????????? ?????? ????????, ????? ??? ?? ???? ??????? ?????????? ???????.

U porti Crkve Svetog Georgija u Donjoj Sopotnici kod Novog Goražda u petak uveče je održana svečana akademija povodom 500 godina Goraždanske štamparije na kojoj je istaknut veliki značaj ovog jubileja koji je obilježio srpsku istoriju.

Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit dabrobosanski Hrizostom istakao je u večeranjoj besjedi da ovogodišnje sabiranje ima višestruko značenje, te da Donja Sopotnica i Novo Goražde zaslužuju posebno mjesto na kulturnoj mapi srpskog naroda, a poseban status u Republici Srpskoj.

“Ovo je naše duhovno obnavljanje u vjeri i dobrom primjeru čestitih Ljubavića. Nijedan drugi balkanski, niti istočnoevropski narod nije posegnuo za presom, štamparijom, nije se potrudio da je donese svom narodu”, istakao je mitropolit Hrizostom.

Režiser Emir Kusturica rekao je da je ova štamparija obilježila srpsku istoriju, nešto što se zove trijumf hrišćanske kulture.

“Od te štamparije, pa do danas mi imamo ispunjenu svaku tačku koju jedna zemlja i ozbiljan narod može da ima, a to su veliki književnici i umjetnici koji su obilježili vrijeme pismenosti. Početak pismenosti jeste mnogo stariji od štamparija, ali je štamparija prvi put prilika da se pisana riječ umnožava i uopšte živi ideja dupliciranja koja danas dostiže vrhunac i ogleda se u internetu. Međutim, ni internet ne bi bio to što jeste danas, a da nije bilo prije 500 godina zaluđenika koji su vjerovali u to da štamparije treba praviti u našem narodu”, rekao je Kusturica..

Profesor Filozofskog fakulteta Istočno Sarajevo Biljana Samardžić rekla je da je pola milenijuma prošlo od kad su braća Ljubavići izučili štamparsku vještinu i pod pokroviteljstvom svoga roditelja u Veneciji štampali Služabnik 1519. godine.

“Štamparstvo kod Srba pokrenuto je samo 40 godina poslije Gutenbergovog umnožavanja knjige, a 20 godina poslije, pokrenuta je Goraždanska štamparija, koja je fenomen – kulturološki, istorijski i u svakom drugom pogledu. LJubavići su nam u amanet ostavili ćirilične knjige koje su svetionici naše kulturološke baštine i identiteta na ovim prostorima”, istakla je Samardžićeva.

Direktor Sekretarijata za vjere Republike Srpske Dragan Davidović  rekao je da je Vlada Republike Srpske usvojila projekat proslave dva velika jubileja – 800 godina autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve i 500 godina Goraždanske štamparije i da se oba projekta realizuju nizom aktivnosti, od kojih je jedna i ova akademija u  porti Crkve Svetog Georgija u Donjoj Sopotnici.

U kulturno – umjetničkom programu nastupili su Srpsko prosvjetno društvo “Sloga” iz Sarajeva, Braća Teofilović, glumac Slobodan Ljubičić i vokalni ansambl “Isidor Bajić”.

Akademiji su prisustvovali načelnici opština Novo Goražde, Višegrad, Čajniče, Rogatica, te predstavnici društvenog i kulturnog života.

Prije pola milenijuma Božidar Ljubavić Goraždanin sa svojim sinovima Đurađom i Teodorom u tadašanjem manastiru, danas Hramu Svetog Đorđa u Donjoj Sopotinici utemeljio je štampariju.  U ovoj štampariji, koju je Goraždanin prenio iz Venecije u Sopotnicu, štampane su ćirilične crkvene knjige od 1519. do 1523. godine, kad je pod najezdom Turaka preseljena u Trgovište u Rumuniju.

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*